School of Life Sciences | Ask A Biologist

dropdown arrow downdropdown arrow upshow/hide menu

Ask A Biologist graphic
Fotosynthese illustration

Het recept voor plantengroei

toon/verberg woorden om te weten

  • Bladgroen: het pigment dat planten hun groene kleur geeft en er voor zorgt dat ze zonlicht kunnen opnemen...meer
  • Chloroplast: een deel van een cel dat voorkomt in planten en lichtenergie kan veranderen in energie die planten kunnen gebruiken (suiker). Sommige andere levende organismen zoals algen hebben ook cellen met chloroplast.
  • Element: in de scheikunde is dat een stofje dat niet uit elkaar gehaald kan worden via een chemisch proces...meer
  • Fotosynthese: een verzameling chemische reacties die lichtenergie omzet in chemische energie. Fotosynthese maakt ook energierijke koolhydraten, bijvoorbeeld zetmeel. Fotosynthese vindt plaats in de chloroplast van een plantencel.
  • Kloofstofdioxide:
  • Massa: wordt gebruikt om te beschrijven hoeveel van een stof er in een voorwerp zit. Massa kun je bepalen door te wegen, en daarmee kun je dan weer uitrekenen hoeveel atomen er in zitten. Daarvoor moet je alleen wel weten wat de dichtheid van de atomen is en van welk type ze zijn.
  • Zuurstof: een chemisch element, de lucht die wij ademen bestaat voor 21% uit zuurstof en veel organismen hebben het nodig om te leven.

Waar komt de massa van een plant vandaan?

Heb je je ooit afgevraagd waar planten hun massa vandaan halen? Al die bladeren en takken moeten ergens vandaan komen, maar waar? Het blijkt dat water, lucht en energie de belangrijkste ingrediƫnten voor plantengroei zijn.Recipe for a plant

Het verhaal van lucht

carbon dioxideDe lucht om je heen lijkt misschien leeg, maar dat is het niet.

Lucht is gemaakt van kleine deeltjes die we moleculen noemen. Als je genoeg luchtmoleculen hebt, zou je ze zelfs kunnen wegen.

Twee van de moleculen in de lucht zijn zuurstof en koolstofdioxide. Je denkt misschien dat zuurstof het meest belangrijke molecuul is, we hebben het immers nodig om te ademen. Maar koolstof is ook belangrijk. Alle levende dingen op aarde zijn gemaakt van koolstof.

Als je het water uit onze lichamen zou halen, zou je zien dat koolstof verantwoordelijk is voor het meeste van de rest van ons gewicht, of onze massa. Hetzelfde geldt voor planten.

soil sun and waterWij krijgen koolstof binnen via ons eten, maar waar denk je dat planten koolstof vandaan halen? Zij krijgen hun koolstof niet van de bodem, de zon of van water.

Planten halen koolstof uit de lucht.

Zijn planten gemaakt van lucht?

Inputs for photosynthesisLucht bestaat vooral uit stikstof, zuurstof en koolstofdioxide. Dus hoe krijgen planten de koolstof die ze nodig hebben om te groeien? Ze absorberen koolstofdioxide uit de lucht. Die koolstof vormt het grootste deel van de bouwmaterialen die planten gebruiken om nieuwe bladeren, stengels en wortels te maken.

Water is ook een belangrijk materiaal voor planten om te groeien. Water bestaat uit twee waterstofatomen en een zuurstofatoom. 

Planten komen aan waterstof en zuurstof door water via hun wortels op te nemen. Een plant kan voor wel 95% uit water bestaan. Het water is een soort opvulling tussen de koolstofstructuren. 

Ze hebben ook kleine beetjes vitaminen en mineralen nodig, die ze ook via hun wortels binnenkrijgen.

Planten hebben een boel energie nodig om hun cellen te onderhouden en nieuwe cellen te bouwen zodat ze kunnen groeien. Ze krijgen hun energie van de zon.

dwarsdoorsnede van een blad met huidmondjes

Het koolstofverhaal

Plant cell illustrationAls ze inzoomen op het blad van een plant, zo dichtbij dat we de cellen kunnen zien, zullen we kleine openingen zien, genaamd huidmondjes. Huidmondjes zijn gaten die ontstaan uit de ruimte tussen speciale cellen. Die gaten zijn waarlangs de planten koolstofdioxide uit de lucht opnemen.

Als het eenmaal binnen in het blad is, kan koolstofdioxide plantencellen binnengaan. In de plantencellen zijn speciale celdelen genaamd chloroplasten waar de fotosynthese gebeurt.

Plantencellen lijken groen door de moleculen in de chloroplasten die groen licht weerkaatsen. Er zijn enorm veel chloroplasten in elke groene plantencel. Meestal lijkt de rest van de cel helder. 

 

cellulose

In de chloroplasten worden koolstof, water en energie gebruikt om een suiker te maken, genaamd glucose. Het hele proces om glucose te maken heet fotosynthese.

Daarna binden glucosemoleculen samen om lange ketens te vormen genaamd cellulose. Cellulose wordt dan gebruikt om plantenstructuren te bouwen, zoals celwanden.

leaf growthDie structuren en de materialen die ze bevatten zijn ook gebouwd met water.

Wanneer nieuwe celstructuren worden gebouwd kunnen cellen groeien en delen, waarmee ze  nieuwe cellen maken. Die nieuwe cellen zorgen voor nieuwe groei van de plant, waardoor de plant groter kan worden.

 Dus, als je een kookboek van het leven maakt en je een recept voor plantengroei wilt opschrijven, zou je de volgende ingrediĆ«nten moeten toevoegen.

water tree

 
  • Water, dat wel tot 95% van het gewicht van een plant kan zijn, komt de plant binnen via de wortels.
  • Koolstof, dat het grootste deel van de rest van de plant vormt, komt uit de lucht en gaat de plant binnen via gaten in de bladeren.
  • Energie, dat de plant nodig heeft voor fotosynthese, wordt geabsorbeerd uit zonlicht.

recipe for plant growth

 


Dit gedeelte is bijgedragen door Karla Moeller en Charles Kazilek. Afbeeldingen van Sabine Deviche.

 

Are plants made from thin air?

Klik hier voor de poster over het complete koolstofverhaal.

Share to Google Classroom

Be part of Ask A Biologist

by volunteering, or simply sending us feedback on the site. Scientists, teachers, writers, illustrators, and translators are all important to the program. If you are interested in helping with the website we have a Volunteer page to get the process started.

dropdown arrow downdropdown arrow up  Learn More

Are plants made from thin air?

Klik hier voor de poster over het complete koolstofverhaal.

Share to Google Classroom

Be part of Ask A Biologist

by volunteering, or simply sending us feedback on the site. Scientists, teachers, writers, illustrators, and translators are all important to the program. If you are interested in helping with the website we have a Volunteer page to get the process started.