School of Life Sciences | Ask A Biologist

dropdown arrow downdropdown arrow upshow/hide menu

Ask A Biologist heading
subheader image

Eshtrat dhe ekuilibri

Shfaqje/fshehje fjalët që duhet të dini

  • Astronaut: Njeriu, puna e të cilit është të fluturojë në hapësirë. Astronautët zakonisht janë shumë mire në matematikë dhë në shkencat ekzakte. Gjithashtu ato nuk kanë frikë nga fluturimet me raketa.
  • Graviteti: Tërheqja e një trupi nga një tjetër. Graviteti I jep peshë sendeve dhe shkakton që ata të bien në tokë nëqoftëse lëshohen.

headstand Cila anë është sipër?

Astronautët mund të kënaqen shumë në Hapësirë, por ata humbasin disa gjëra si p.sh fortësinë e eshtrave dhe ekuilibrin.

Kur ne ecim ose vrapojmë në Tokë, muskujt tërheqin kockat duke i bërë ato më të forta. Në hapësirë muskujt e astronautit bëjnë një pushim duke mos i tërhequr kockat, prandaj kockat nuk mbajnë peshën normale të trupit, peshë të cilën e mbajnë në Tokë. Kur kockat nuk përdoren, ato bëhen më të dobta, prandaj kur astronautët kthehen në Tokë, kockat nuk e mbajnë dot peshën e trupit aq mire sa perpara udhëtimit në Hapësirë.

Cila anë është sipër?

Në Tokë, graviteti është i rëndësishëm për të na treguar cila anë e trupit është sipër dhe cila është poshtë. Ndjesia jonë për ekulibrin i tregon trurit tone çfarë janë duke bërë këmbët dhe duart tona nëqoftëse në jemi duke lëvizur ose jo, dhe nëqoftëse ne kemi përfunduar përmbys (me kokë poshtë).

Astronauts training in weightlessnessMungesa e peshës në Hapësirë na prish ekuilibrin. Duart dhe këmbët nuk peshojnë fare po të mos ishte graviteti. Prandaj trupi mendon se ato janë zhdukur (nuk ekzistojnë). Atje nuk ka ndjeshmëri ndaj pozicionit poshtë ose lart, kështu që astronautët nuk mund të kuptojnë nëse janë duke qëndruar drejt ose përmbys.

Nëqoftëse ti e ke provuar se të merren mendtë ose të përzihet nga rrotullamja, ti e kupton se mungesa ekuilibrit të bën që të të përzihet. E njëjta gjë mund të të ndodhi në një makinë ose ne një varkë. Shumë astronautë nuk e ruajnë ekuilibirn në Hapësirë dhe vjellin. Pas disa ditësh kjo ndjesi kalon dhe astronautët mësohen me mungesën e peshës në hapësirë.

Astronautët, për ta larguar këtë ndjesi, sterviten në aeroplanë që janë duke fluturuar lart dhe bien nga një largesi e lejueshme. Për shumë vite, këto aeroplanë janë njohur me emrat si “Weightless Wonder” ose me më shumë dashuri “Vomit Comet." Që të shohësh aeroplanin duke fluturuar dhe të mësosh se si graviteti I ulët është nxitur në Tokë, shif videon nga RIT University News.


astronaut trainng under water

Ndërtesat nënujore në TOkë ndihmojnë astronautët që të mësohen me jetën dhe punën në Hapësirë.

Share to Google Classroom

Be part of Ask A Biologist

by volunteering, or simply sending us feedback on the site. Scientists, teachers, writers, illustrators, and translators are all important to the program. If you are interested in helping with the website we have a Volunteer page to get the process started.

dropdown arrow downdropdown arrow up  Learn More

astronaut trainng under water

Ndërtesat nënujore në TOkë ndihmojnë astronautët që të mësohen me jetën dhe punën në Hapësirë.

Share to Google Classroom

Be part of Ask A Biologist

by volunteering, or simply sending us feedback on the site. Scientists, teachers, writers, illustrators, and translators are all important to the program. If you are interested in helping with the website we have a Volunteer page to get the process started.