Yarasalar iyi?

Bilinmesi Gereken Kelimeleri Göster/Gizle

Dekontamine etmek: tehlike bakteri veya virüs gibi tehlikeleri maddeleri ortadan kaldırmak için birçok yöntemden birinin kullanılması.

Fungus mantarı: fungi familyasından olan, maya, küf ve mantar içeren bir organizma. Fungi temel olarak çürük organik maddelerle beslenmektedir.

Hibernakula: soğuk kış aylarından hayvanların kış uykusuna yattığı yer.

Hif: fungus mantarının uzun ipliksi kısmı.

Kış uykusuna yatmak: bazı hayvanların soğuk kış ayları boyunca uzun kış uykusuna yatması.

Mağara kaşifi: hobi olarak mağaraları keşfetmekten ve mağaralar üzerine çalışmaktan hoşlanan kişi.

Beyaz Burun Sendromu – ölümcül gizem

Amerika Birleşik Devletleri’nin doğusunda bulunan yarasalar ölmektedir ve kimse neden olduğunu bilmemektedir. Bilim adamları ölü yarasaların burnunda, kanatlarında ve kuyruklarında gizemli beyaz bir fungus mantarı büyüdüğünü farketmişlerdir ve bu sebeple, bunu beyaz-burun sendromu (BBS) olarak adlandırmışlardır. Ama yarasaları öldüren beyaz fungus mantarı mıdır, yoksa başka bir şey midir? Bu bir gizemdir ve yarasalar için ölümcüldür. En son yapılan araştırmalar Pseudogymnoascus destructans fungus mantarının BBS’nin temel nedeni olduğunu ortaya koymuştur.

Bat with White-nose Syndrome

Beyaz burun sendromu olan küçük kahverengi yarasalar. Kaynak: NYS Department of Environmental Conservation.

Şimdiye kadar bir milyondan fazla yarasa beyaz-burun sendromundan ölmüştür ve bu sayı her kış artmaktadır. Ölü yarasalar mağaraların ve madenlerin içinde ve çevresinde, New Hampshire’dan Tennessee’ye 10 doğu eyaletinde görülmektedir. Bu eyaletlerde yaşayan yarasalar soğuk kış aylarında mağaraların ve madenlerin içinde kış uykusuna yatmaktadır.

Bat with White-nose syndrome. SEM of fungus infecting bats.

Burnunda, kulaklarında ve kanat zarlarında beyaz fungus mantarı büyümüş olan bir büyük fare kulaklı yarasa (Myotis myotis) (üstteki görsel).  Geomyces destructans fungus mantarı ile yarasa kılının elektron mikroskobu ile görüntülenmesi (alttaki görsel). Ek araştırmalardan sonra, fungus mantarı Pseudeurotiaceae familyasına dahil edilmiştir. Beyaz çizgi 10 mikrometreye eşittir.

Sağlıklı yarasalar, hava sıcaklığının düşmeye başladığı sonbahar mevisiminde kış uykusuna yatmak için bir mağara veya maden bulurlar, tüm kış boyunca kış uykusuna yatarlar ve hava sıcaklığı arttığında ilkbahar mevsiminde uyanırlar. Ancak beyaz-burun sendromu olan yarasalar biraz sıradışı davranmaktadır. Bu yarasalar mağaraların veya madenlerin soğuk kısımlarına asılırlar, gün boyunca uçarlar ki esasen bu yarasaların uykuda olması gereken zamandır, ve hatta kışın ortasında kış uykularını terkederler. Malesef bu yarasalar çoğunlukla hava sıcaklığının çok düşük olduğu kış mevsiminde ölmektedir.

Bilim adamları, devlet ve federal kurumlar, hükümet dışı kuruluşlar beyaz burun sendromu gizemini çözmek için birlikte çalışmaktadırlar. Bu gruplar, daha fazla yarasa ölümü bildirilmeden bu vakayı çözmeyi ummaktadırlar.

Neden yarasalar beyaz burun sendromu ile hasta olmaktadır?

Beyaz burun sendromu olan yarasalar ilk olarak 2006 yılında ortaya çıkmış ve sadece New York’un belirli yerlerinde görülmüştür. Bu zamandan beri, ABD’de hızla yayılmaktadır. BBS 2010 yılı Şubat ayında Tennessee’de ortaya çıkmıştır. Tüm bu zaman zarfında bu sendromun dünyanın başka bir yerinde görüldüğüne dair herhangi bir bulgu bulunmamaktadır.

Map Showing Range of White-nose Syndrome

BBS’nin 2006 yılından 2015 yılına kadar yayılımını gösteren güncel harita. Büyütmek için tıklayınız.

BBS nasıl yayıldı?

İnsanların fungus mantarını mağaradan mağaraya yaydığı hususunda güçlü deliller bulunmaktadır. Mağara kaşiflerinin BBS’nin yayılımına neden oldukları düşünülmektedir. 2008 yılından beri, Pseudogymnoascus destructans yayılımını azaltmak için, mağara kaşiflerinin protokolü, yeni mağara ziyaret edilmeden önce kıyafetlerinin, ayakkabılarının ve malzemelerinin temizlenmesi/arındırılmasını öngörmektedir. 2012 yılından beri, fungus mantarının yayılımını azaltmak için katı prosedürler getirilmiştir. Bu, temizlenmiş/arındırılmış olsa bile kıyafetlerin, ayakkabıların ve malzemelerin tekrar kullanılmaması, mağaraları ziyaret ederken yeni kıyafetler, ayakkabılar ve malzemeler kullanılmasını da kapsamaktadır.


Harita: U.S. Fish & Wildlife Service

Mantar hifi ve sporlar görseli elektron mikrosobu ile gösterimi için kaynakça: PLOS journal article Morphological and Molecular Characterizations of Psychrophilic Fungus Geomyces destructans from New York Bats with White Nose Syndrome (WNS). Erişim tarihi: 03.09.2012.

Burnunda, kulaklarında ve kanat zarlarında beyaz fungus mantarı büyümüş olan büyük fare kulaklı yarasa (Myotis myotis) görseli için kaynakça: Tamas Görföl, Wikimedia.

National White-Nose Syndrome Decontamination Protocol.

Hakkında devamını oku: Yarasa

Alıntıya bak

Genellikle “Soyadı, Adı” olan stil biçimlerini karşılamak için yazarın adını düzenlemeniz gerekebilir subpage

Bibliyografik detaylar:

  • Makale: Beyaz Burun Sendromu
  • Yazar: Elizabeth Hagen
  • Çevirmen: Melis YUKSEL
  • Yayımcı: Arizona State University School of Life Sciences Ask A Biologist
  • Web sitesi adı: ASU - Ask A Biologist
  • Yayınlanma tarihi: November 16, 2018
  • Erişilen tarih: October 22, 2020
  • Bağlantı: https://askabiologist.asu.edu/beyaz-burun-sendromu

APA Style

Elizabeth Hagen. (2018, November 16). Beyaz Burun Sendromu , (Melis YUKSEL, Trans.). ASU - Ask A Biologist. Retrieved October 22, 2020 from https://askabiologist.asu.edu/beyaz-burun-sendromu

American Psychological Association. For more info, see http://owl.english.purdue.edu/owl/resource/560/10/

Chicago Manual of Style

Elizabeth Hagen. "Beyaz Burun Sendromu ", Translated by Melis YUKSEL. ASU - Ask A Biologist. 16 November, 2018. https://askabiologist.asu.edu/beyaz-burun-sendromu

MLA 2017 Style

Elizabeth Hagen. "Beyaz Burun Sendromu ", Trans. Melis YUKSEL. ASU - Ask A Biologist. 16 Nov 2018. ASU - Ask A Biologist, Web. 22 Oct 2020. https://askabiologist.asu.edu/beyaz-burun-sendromu

Modern Language Association, 7th Ed. For more info, see http://owl.english.purdue.edu/owl/resource/747/08/
alınan mantar hifinin ve sporların elektron mikroskobu ile gösterimi
Yarasa dokusu örneğinden alınan mantar hifinin ve sporların elektron mikroskobu ile gösterimi. Renklendirilmiştir. Bu resmi renklendirmiş olsa da, fungus mantarları halen yarasalar için ölümcüldür

Be Part of
Ask A Biologist

By volunteering, or simply sending us feedback on the site. Scientists, teachers, writers, illustrators, and translators are all important to the program. If you are interested in helping with the website we have a Volunteers page to get the process started.

Donate icon  Contribute

 

Share to Google Classroom