Yarasalar iyi?

Bilinmesi Gereken Kelimeleri Göster/Gizle

Eko: bir nesneye çarptıktan sonra geri dönen ses dalgaları.

Elektromanyetik: elektrik veya manyetik alanlarıyla ilişkili olan.

Navigasyon: yön bulma.

Ses dalgası: uzayda dolaşan insanların göremediği ses.

Ultrasonik: insanların duyamadağı ses.

Ekolokasyon nedir?

Ekolokasyon nesnelerin uzayda yerini belirlemek için ses dalgalarının ve ekoların kullanılmasıdır. Yarasalar ekolokasyonu karanlıkta yön bulmak ve yiyecek bulmak için kullanır. Yarasalar ağızdan veya burundan bir ses dalgası göndermektedir. Ses dalgası bir nesneye çarptığında, bu eko üretmektedir. Eko nesneden seker ve yarasanın kulaklarına geri döner. Yarasalar nesnelerin yerini, büyüklüğünü ve şeklini anlamak için ekoları kullanır.

Ekolokasyon kullanarak, yarasalar, tamamen karanlıkta, insan saçı kadar ince nesneleri dahi tespit edebilir. Ekolokasyon ile, yarasalar sivrisinek boyunda böcekleri bulabilmektedir, birçok yarasa bunları yemekten hoşlanır. Yarasalar kör değildir, ancak tamamen karanlıkta ekolokasyon ile hızlı bir şekilde yönlerini bulabilmektedir.

Yarasalar ne ses çıkarır?

Aşağıdaki görsel, gümüş-kıllı yarasa çığlığının sonogramını göstermektedir (Western Ecological Research Center). Bu kayıtta temel yön bulma için standart tekrarlanan çağrıyı duyabilirsiniz. Yarasalar bunu nesnelere çarpmamak için kullanır.  Tıkırtının hızlanmasının sebebi yarasanın bir böcek belirlemesidir ve yarasa avını yakalamak için dikkatli olmalıdır. Çağrıyı dinlemek için aşağıdaki ses çaları kullanabilirsiniz veya mp3 dosyası için buraya tıklayabilirsiniz.

bat sonogram

 

Diğer hayvanların da ekolokasyon kullandığını biliyor muydunuz? Yunuslar, balinalar, kır faresi ve bazı kuşlar yön bulmak ve yiyecek bulmak için ekolokasyon kullanmaktadır. Hatta bazı kör insanlar ekolokasyon ile yön bulmayı öğrenmişlerdir.

İnsanlar yarasaların çıkardığı ultrasonik sesleri duyamazlar. Ancak ultrasonik sesleri duyabilen bazı böcekler vardır. Güveler, kınkanatlı böcekler ve çekirgeler bunlara dahildir. Güveler yarasaları duyduğunda, bazen yönlerini değiştirir ve uçar. Diğerleri, yarasalara yem olmamak için, zigzag çizerek, kıvrımlı ya da dairesel hareketlerle uçmaya başlar. Bazı çekirgeler ve kınkanatlı böceklerin tıkırtı şeklinde bir ses çıkardıkları bilinir, bu yarasaları ürkütür ve korkutur ve böylelikle çekirgeler ve kınkanatlı böcekler yem olmaktan kurtulurlar.

Askeriye tarafından kullanılan sonar ve radar navigasyon sistemlerini geliştiren bilim adamlarının bu fikri yarasa ekolokasyonu üzerinde çalışarak edindiğini biliyor muydunuz? Yarasa ekolokasyonu gibi, denizaltı ve gemi gibi nesnelerin yerinin tespit etmek ve yön belirlemek için, sonar, ses dalgaları kullanmaktadır. Yarasa ekolokasyonu açık havada söz konusu olurken, sonar sadece suyun altında kullanılmaktadır. Radar, uçak ve gemi gibi nesnelerin yerini tespit etmek için elektromanyetik dalgalar kullanmaktadır. Yarasa ekolokasyonu gibi, radar açık havada da kullanılmaktadır.

sonar echolocation illustration

 



Hakkında devamını oku: Yarasa

Alıntıya bak

Genellikle “Soyadı, Adı” olan stil biçimlerini karşılamak için yazarın adını düzenlemeniz gerekebilir subpage

Bibliyografik detaylar:

  • Makale: Ekolokasyon
  • Yazar: Elizabeth Hagen
  • Çevirmen: Melis YUKSEL
  • Yayımcı: Arizona State University School of Life Sciences Ask A Biologist
  • Web sitesi adı: ASU - Ask A Biologist
  • Yayınlanma tarihi: November 16, 2018
  • Erişilen tarih: June 16, 2021
  • Bağlantı: https://askabiologist.asu.edu/ekolokasyon

APA Style

Elizabeth Hagen. (2018, November 16). Ekolokasyon, (Melis YUKSEL, Trans.). ASU - Ask A Biologist. Retrieved June 16, 2021 from https://askabiologist.asu.edu/ekolokasyon

American Psychological Association. For more info, see http://owl.english.purdue.edu/owl/resource/560/10/

Chicago Manual of Style

Elizabeth Hagen. "Ekolokasyon", Translated by Melis YUKSEL. ASU - Ask A Biologist. 16 November, 2018. https://askabiologist.asu.edu/ekolokasyon

MLA 2017 Style

Elizabeth Hagen. "Ekolokasyon", Trans. Melis YUKSEL. ASU - Ask A Biologist. 16 Nov 2018. ASU - Ask A Biologist, Web. 16 Jun 2021. https://askabiologist.asu.edu/ekolokasyon

Modern Language Association, 7th Ed. For more info, see http://owl.english.purdue.edu/owl/resource/747/08/
soluk yarasa
Donald Griffin (03.08.1915-07.11.2003) yarasaların nasıl yön bulduğunu keşfeden bir zoologdu. Ayrıca, Griffin, yarasaların karanlıkta uçarken nasıl yön bulduğunu açıklamak için ekolokasyon kelimesini ilk kullanan kişiydi. Nörolog Robert Galambos ile yaptıkları çalışmada, onların ilk deneyleri yarasaların yön bulmak için ses dalgaları kullandıklarını göstermiştir.

Be Part of
Ask A Biologist

By volunteering, or simply sending us feedback on the site. Scientists, teachers, writers, illustrators, and translators are all important to the program. If you are interested in helping with the website we have a Volunteers page to get the process started.

Donate icon  Contribute

 

Share to Google Classroom